Een natuurstenen dwarsbalk uit 1593, die vermoedelijk afkomstig is uit de voormalige abdij van Marchiennes nabij Douai in Noord-Frankrijk, keert terug naar haar plaats van oorsprong. Stad Kortrijk schenkt de steen aan de gemeente Marchiennes, die het erfgoedstuk wil opnemen in haar stadscollectie. De schenking kadert in het collectiebeheer voor kunst in de publieke ruimte, waarbij de stad haar collecties actief evalueert en beheert.
De steen maakt deel uit van het voormalige Kortrijkse lapidarium, een verzameling natuurstenen bouwfragmenten en ornamenten waarvan de oorsprong vaak moeilijk te achterhalen is. In dit geval laat de steen weinig twijfel bestaan over haar herkomst. Op het fragment staat duidelijk de naam ‘Marchiennes’ vermeld in een sierlijke banderol onder het wapenschild van de abdij. Daarnaast bevat de steen een tweede wapenschild en de datering 1593. De afbeeldingen verwijzen vermoedelijk naar abdijen en abten die destijds verbonden waren aan de abdij van Marchiennes. Door deze duidelijke historische band krijgt de steen nu opnieuw een plaats in de stad waarmee ze al meer dan vier eeuwen verbonden is.
We zijn blij dat dit historische abdijfragment kan terugkeren naar de plek waar het thuishoort. De sterke band met Marchiennes is duidelijk zichtbaar in de steen zelf. Het is dan ook mooi dat dit stuk erfgoed kan terugkeren naar zijn oorsprong. We hopen dat het fragment er een mooie plaats krijgt en opnieuw deel kan uitmaken van het erfgoedverhaal van Marchiennes.Ruth Vandenberghe, burgemeester
Goed collectiebeheer betekent ook dat je keuzes maakt. Door waardevolle stukken duurzaam te bewaren en andere objecten een passende nieuwe bestemming te geven, versterken we de kwaliteit en beheersbaarheid van onze collectie. In het geval van de steen van Marchiennes is de meest betekenisvolle bestemming bovendien duidelijk: de steen kan terugkeren naar de stad waarmee hij door zijn opschriften rechtstreeks verbonden is.Felix De Clerck, schepen van Cultuur
De voorbije jaren onderzocht Stad Kortrijk haar collectie kunst in de publieke ruimte en erfgoedobjecten grondig. Daarbij kreeg elk object een waardering op basis van zijn erfgoed- en cultuurhistorische waarde. Stukken met een grote erfgoedwaarde kregen een plaats in de collectie van erfgoeddepot Trezoor. Voor objecten die minder aansluiten bij de collectieopdracht zoekt de stad een duurzame herbestemming. Tijdens de voorbije Open Monumentendag vonden al verschillende stenen uit het lapidarium waarvan de herkomst niet kon worden vastgesteld een nieuwe eigenaar via een publieke verkoop. De steen van Marchiennes volgt nu een ander traject, omdat de historische oorsprong ervan wél bekend is en omdat de stad Marchiennes het fragment zelf wil bewaren.
Met deze schenking kiest Stad Kortrijk voor een aanpak die vandaag steeds vaker toegepast wordt binnen professioneel collectiebeheer. Collecties blijven relevant en beheersbaar door ze regelmatig te evalueren en objecten die niet langer binnen het collectieprofiel passen een nieuwe bestemming te geven. Voor de steen van Marchiennes betekent dat een terugkeer naar de plek waarmee ze historisch verbonden is.
Le retour de cette pierre à Marchiennes marque une étape importante dans la préservation de notre patrimoine. Après plus de quatre siècles, ce fragment de l’histoire de l’abbaye retrouve la ville à laquelle il est lié par son inscription, ses armoiries et sa date. Nous remercions la ville de Courtrai pour ce don, qui permet à ce témoignage de notre histoire de retrouver sa place à Marchiennes.Claude Merly, bourgmestre de Marchiennes
