Op de Dag van de Vlaamse Gebarentaal (26 april) zet Stad Kortrijk het standbeeld van monseigneur Désiré De Haerne opnieuw in de kijker. Het monument langs de Monseigneur De Haernelaan kreeg de voorbije weken een grondige reiniging. Met dit eerbetoon wil het stadsbestuur hulde brengen aan een historische figuur die een sleutelrol speelde in het dovenonderwijs en aan de gemeenschap die zijn erfgoed vandaag levend houdt. Niet toevallig is Dovenclub De Haerne vzw peter van het standbeeld. De club waakt al jaren actief over het monument en over de nalatenschap van haar naamgever.
Monseigneur Désiré De Haerne was in de 19e eeuw priester, pedagoog en politicus. Hij zette zich zijn hele leven in voor de opvoeding en opleiding van dove en blinde kinderen. Daarmee geldt hij als een van de grondleggers van het bijzonder onderwijs, in België én daarbuiten. Naast zijn engagement voor doven was De Haerne ook een uitgesproken maatschappelijk figuur. Hij profileerde zich als verdediger van persvrijheid, onderwijs en godsdienstvrijheid en speelde als volksvertegenwoordiger een belangrijke rol bij de totstandkoming van de Belgische grondwet van 1830. Van 1858 tot 1869 was hij directeur van het Instituut voor Doofstommen en Blinden, opgericht door de Zusters van Liefde. In 1870 was hij mee oprichter en directeur van een katholiek instituut voor doofstommen in Handsworth Woodhouse, later verhuisd naar Boston Spa in Engeland. Op zijn initiatief werd in 1885 zelfs een Bombay Institution for Deaf and Mutes opgericht in India. Het standbeeld van De Haerne werd op 19 augustus 1895 onthuld op de Grote Markt van Kortrijk. In 1929 verhuisde het naar het Casinoplein en sinds 1951 staat het monument in het groen langs de Monseigneur De Haernelaan.
Achter elk standbeeld in onze stad schuilt een verhaal. Dat van De Haerne is al even indrukwekkend. Daarom verdient het zorg. Die zorg voor onze monumenten was een gekend pijnpunt. Maar daar kwam dit jaar een einde aan. Dankzij de het structureel onderhoud krijgen de beelden de zorg die ze verdienen. Bijzonder trots dat we de reiniging van dit werk dit jaar symbolisch konden doen naar aanleiding van Dag van de Vlaamse Gebarentaal op 26 april. Daarmee doen we het standbeeld alle eer aan die het verdient.Felix De Clerck, schepen van Cultuur
Dovenclub De Haerne vzw is al jaren peter van het standbeeld en waakt actief over het monument. De club, die in 2025 haar 65ste verjaardag vierde, draagt bewust de naam van De Haerne. Sinds vorig jaar kreeg het monument zelfs een tweede, internationale peter: de dovenschool St. John uit Boston Spa in het Verenigd Koninkrijk. Het dubbele peterschap onderstreept de blijvende en grensoverschrijdende betekenis van zijn werk voor de dovengemeenschap.
Sinds 1932 draagt onze club met trots de naam van Mgr. De Haerne, een pionier in het onderwijs en de emancipatie van doven. De club heeft doorheen al die jaren haar identiteit onveranderd behouden en de naam De Haerne is een blijvende herinnering aan zijn uitzonderlijke bijdrage. Dovenclub De Haerne vzw is bovendien peter van het standbeeld dat symbool staat voor zijn werk en impact.Marc Van Iseghem, Dovenclub De Haerne
De reiniging past binnen een bredere onderhoudscampagne van Stad Kortrijk. Het team Kunst in de Publieke Ruimte van Musea Kortrijk volgt daarbij systematisch standbeelden en kunstwerken op. In totaal pakt de stad de komende jaren 58 van de ongeveer 150 standbeelden en kunstwerken in de publieke ruimte aan. Na het standbeeld van Koningin Astrid is De Haerne een volgende halte in die langverwachte inhaalbeweging.
Het gespecialiseerde bedrijf Lapis Arte voerde de werken uit. Omdat vuil diep in de steen zat, volstond een gewone reiniging niet. Het beeld werd daarom behandeld met enzymen die zorgen voor een langdurige werking onder invloed van tijd en zonlicht. Hoewel er nog lichte verkleuring zichtbaar blijft, is de transformatie duidelijk. Ook in 2027 en 2028 volgt een nabehandeling. Zo stopt het verval en wordt het monument stap voor stap helderder.
