Op de 38ste editie van Open Monumentendag nu zondag is er ongezien veel erfgoed te bewonderen. Meer dan 900 erfgoedlocaties openen hun deuren voor het publiek, goed voor maar liefst 1.207 activiteiten in 209 steden en gemeenten. Nooit eerder waren er zoveel activiteiten tijdens Open Monumentendag. Alleen al in gaststad Kortrijk zijn er 70 activiteiten en bezoekers kunnen terecht op 50 locaties. Of eigenlijk 50+1 locaties, want net nu krijgt Kortrijk er officieel een monument bij: Vlaams minister van Onroerend Erfgoed Ben Weyts kent de voorlopige bescherming toe aan het stationsgebouw van de stad.
De beslissing sluit aan bij het thema van Open Monumentendag: “In goede handen”, want ook het station van Kortrijk wordt goed beheerd en wordt in de komende jaren zelfs gerenoveerd.
Als Open Monumentendag iets duidelijk maakt, dan wel hoeveel erfgoed we hebben in Vlaanderen en ook hoe mooi al die monumenten zijn. Erfgoed is absoluut een troef. Vroeger dacht men nog dat een bescherming als monument een halve straf was, waarbij er een stolp geplaatst werd over je gebouw. Maar een bescherming is vooral een erkenning, die aanpassingen en nieuwe ontwikkelingen niet onmogelijk maakt. Dat zal ook het station van Kortrijk in de komende jaren bewijzen.Ben Weyts, minister van Onroerend Erfgoed
Op zondag 13 september gaat de 38ste editie door van de hoogdag van het Vlaamse erfgoed: Open Monumentendag. Dat is moeilijk te missen, want waar je ook bent in Vlaanderen, je komt al snel een gotische kerk, een middeleeuws kasteel of een art-decowoning tegen die haar deuren opent. Met het thema ‘In goede handen’ worden de schijnwerpers dit jaar gezet op alle mensen en organisaties die zorg dragen voor ons erfgoed. Wie zijn de vele vrijwilligers die zich dag in dag uit inzetten om onze geschiedenis levend te houden? Welke drijvende krachten zitten er achter herbestemmingen die historische gebouwen een nieuwe toekomst geven? Welke beheerders nemen erfgoed echt in handen? Open Monumentendag toont nu zondag hoe zoveel monumenten dankzij de inzet van vakmensen en vrijwilligers ook voor toekomstige generaties behouden blijven.
Over heel Vlaanderen zetten 904 erfgoedlocaties hun deuren open. Bezoekers kunnen kiezen uit maar liefst 1.207 activiteiten, verspreid over 209 steden en gemeenten. Open Monumentendag blijft groeien: met een recordaantal activiteiten schrijft de 38ste editie een
nieuw hoofdstuk in de geschiedenis van de erfgoedhoogdag. Sinds 1992 namen nooit eerder zoveel erfgoedlocaties deel. Bovendien is bijna 1 op de 3 deelnemende erfgoedlocaties dit jaar een nieuwkomer.
We beseffen in Vlaanderen soms te weinig hoe rijk onze geschiedenis is en hoeveel prachtige monumenten we hier hebben. Je kan op Open Monumentendag zoveel ontdekken en zo word je vanzelf fier op dat van hier. Je ontdekt het Verhaal van Vlaanderen echt niet alleen op TV of in een boek, maar ook in de erfgoedparel om de hoek.Ben Weyts, minister van Onroerend erfgoed
Jaar na jaar blijven de organisatoren meer activiteiten organiseren. Samen met de vele vrijwilligers zorgen zij ervoor dat Open Monumentendag relevant en verrassend blijft. Daarom zetten we deze editie voor een keer niet alleen de monumenten, maar ook al die mensen die zorgen voor het erfgoed zelf in de kijker. Want zonder hen, geen Open Monumentendag!Griet Langbeen, coördinator van Open Monumentendag Vlaanderen
Dit jaar gaat bijzondere aandacht naar gaststad Kortrijk. Na Sint-Niklaas, Leuven en Antwerpen is het de beurt aan Kortrijk om te schitteren als brandpunt van het grootste monumentenfeest van Vlaanderen. Op Open Monumentendag nodigt de stad bezoekers uit om zowel iconische als minder bekende erfgoedlocaties te ontdekken. Zo openen onder meer het Guldensporencollege, het Cobergherhotel, de Deelfabriek en het Parc Saint-Georges de deuren. Daarnaast staan er fiets- en wandeltochten langs kerken op het programma, is er een veiling en masterclass interieurwachter, zijn er meer dan 150 gidsbeurten en stellen verschillende voormalige vlassites, die een nieuwe bestemming kregen, uitzonderlijk hun deuren open. In totaal zijn er alleen in Kortrijk 70 activiteiten en bezoekers kunnen er terecht op 50 locaties.
Kortrijk is bijzonder trots om de gaststad van Open Monumentendag 2026 te zijn. Zo kunnen we als Guldensporenstad onze erfgoedparels aan Vlaanderen tonen, maar evenzeer onze stadsvernieuwingsdynamiek. Dit alles met een sterk programma van 70 activiteiten voor de erfgoedliefhebber. We laten zien hoe we vandaag bouwen aan het Kortrijk van morgen met respect voor ons erfgoed uit het recente en verdere verleden. Open Monumentendag is trouwens niet alleen een groot feest in Kortrijk, ook heel Zuid-West-Vlaanderen viert met ons mee. Zo heeft de IOED Leiedal voor Kortrijk én de regio ook dit keer een interactieve kaart gemaakt waar alle activiteiten makkelijk op terug te vinden en aan te klikken zijn. De erfgoedwerking is op die manier meer dan monumenten openen, het is de mensen de weg wijzen náár ons vele erfgoed, zodat ze zien dat het hier in de stad en in de regio in goede handen is. Kom het zelf ontdekken op 13 september.Wout Maddens, schepen van Onroerend Erfgoed
Eigenlijk zijn er zelfs 51 erfgoedlocaties, want net nu krijgt Kortrijk er erfgoed bij: Vlaams minister van Onroerend Erfgoed Ben Weyts kent de voorlopige bescherming toe aan het stationsgebouw van de stad. Dat maakte Weyts zelf bekend tijdens een bezoek aan het monument. Erfgoedverenigingen zoals Europa Nostra, DOCOMOMO en de Vlaamse Vereniging voor Industriële Archeologie dringen al langer aan op een bescherming voor het station, want het is een bijzonder kwalitatief en uniek voorbeeld van monumentaal classicisme in de naoorlogse periode. Het is het laatste grote wederopbouwstation na de Tweede Wereldoorlog. De erkenning voor het station sluit ook naadloos aan bij het Open Monumentendag-thema 'In goede handen'. Het station wordt immers goed beheerd door de NMBS, die het gebouw de komende jaren wil renoveren in het kader van de volledige vernieuwing van het station. De voorlopige bescherming is een belangrijke stap in de zorg voor dit bijzondere spoorwegmonument. Er volgt nu een openbaar onderzoek voordat het stationsgebouw definitief beschermd kan worden.
Het station van Kortrijk past in een belangrijk hoofdstuk uit het Verhaal van Vlaanderen: de wederopbouw na de Tweede Wereldoorlog. Deze bescherming hoeft geen rem te zijn op de ontwikkelingsplannen voor het station. Het Agentschap Onroerend Erfgoed zal daarvoor al haar expertise ter beschikking stellen aan partners zoals de NMBS, Infrabel, De Lijn en Stad Kortrijk.Ben Weyts, minister van Onroerend erfgoed
Ook de stad heeft finaal de keuze gemaakt voor het behoud van het stationsgebouw als voorbeeld van de na-oorlogse wederopbouwarchitectuur. We zijn tevreden met de voorlopige bescherming, die op het goede moment komt. Daarbij zoeken we naar een sterk evenwicht tussen de erfgoedwaarde van het gebouw en de noden van een modern station als multimodaal knooppunt. Tegelijk hertekenen we de volledige stationsomgeving, met een groen, aangenaam en veilig stationsplein als nieuwe ontmoetingsplek voor iedereen. In dit dossier werken vele handen aan een mooi project waarin het erfgoed een nieuwe toekomst krijgt.Ruth Vandenberghe, burgemeester Kortrijk
Voor NMBS is en blijft het de ambitie om van het station van Kortrijk een intermodale hub te maken, die zowel comfort als autonome toegankelijkheid biedt aan onze reizigers. Daarvoor werd samen met de stad, Infrabel en De Lijn al beslist het stationsgebouw te behouden. Voor de beschermingsprocedure van het gebouw werkt NMBS constructief samen met het Agentschap Onroerend Erfgoed, zodat het behoud en de bescherming ervan kan worden gecombineerd met de hedendaagse eisen van comfort, autonome toegankelijkheid en duurzaamheid.Patrice Couchard, directeur Stations NMBS
Info en persfoto's: Perspagina | Open Monumentendag
De interactieve regionale kaart vind je op Open Monumentendag 2026 - Zondag 13 September