Stad Kortrijk heeft het voorontwerp goedgekeurd voor de herinrichting van een deel van de Grote Spiere of Fabrieksbeek in Rollegem. De nieuwe groenzone krijgt de naam Tombroekvallei en vormt een belangrijke stap in de uitbouw van een klimaatrobuust en toekomstgericht valleilandschap.
Het projectgebied beslaat zo'n 1,5 hectare en ligt langs de rechteroever van de Grote Spiere, ten oosten van de Tombroekstraat, tussen de begraafplaats, de bestaande speel- en ravotzone en de Kwabrugstraat.
De herinrichting vertrekt vanuit een duidelijke uitdaging: de Grote Spiere reageert vandaag sterk op hevige regenval, met snelle piekafvoeren en risico op wateroverlast stroomafwaarts. Tegelijk is er in droge periodes te weinig water beschikbaar. Met de Tombroekvallei kiest Kortrijk voor ingrepen die het natuurlijke systeem herstellen en versterken.
Zo wordt onder meer ingezet op het verflauwen van oevers om meer ruimte te geven aan water, de aanleg van twee poelen voor buffering en infiltratie, een regelbare stuw om het waterpeil beter te sturen en het verwijderen van harde oeververstevigingen. Die combinatie zorgt ervoor dat water langer in het gebied wordt vastgehouden en trager wordt afgevoerd.
Met de Tombroekvallei kiezen we resoluut voor een slimme en toekomstgerichte aanpak van water en natuur. We bufferen water waar het kan, versterken de biodiversiteit en creëren tegelijk een plek waar inwoners de natuur op een rustige manier kunnen beleven.Maxim Veys, schepen van Klimaat en Natuur
Vandaag is de waterloop op sommige plaatsen te diep ingesneden en werkt ze drainerend op de omgeving. Het voorontwerp draait die logica om: de vallei krijgt opnieuw ruimte om water op te vangen, vast te houden en geleidelijk vrij te geven.
Dat schept tegelijk kansen voor natuurontwikkeling. In de Tombroekvallei komen tijdelijk natte zones en poelen als leefgebied voor amfibieën en insecten, bloemrijke graslanden en variatie tussen natte en droge plekken en aanplantingen van knotwilgen, struweel en bomen.
De Tombroekvallei wordt een robuust natuurgebied waar rust primeert. De groenzone zelf blijft daarom niet toegankelijk, maar wordt wel beleefbaar gemaakt via gerichte ingrepen met een uitkijkplatform en stilteplek met zicht op de vallei en een nieuw (vlonder)pad dat de begraafplaats, de beekvallei en de speelzone met elkaar verbindt.
Vanuit de begraafplaats maken we een uitkijkplatform. Een rustige, serene plek met zicht op het natuurgebied. Vlak naast het platform worden twee winterlindes geplant die zullen zorgen voor schaduw.Wout Maddens, schepen van Stadsvernieuwing
De naam Tombroekvallei kwam tot stand via een participatietraject met buurtbewoners. De naam verwijst naar de ligging achter de Tombroekstraat en benadrukt tegelijk de ambitie om het valleilandschap opnieuw te versterken.
Hier geven we opnieuw ruimte aan wat het landschap van nature al kan: water opvangen en vasthouden. Dat zijn we ergens kwijtgeraakt. Door het herstel van die logica brengen we water, natuur en landbouw opnieuw samen en maken we van deze plek een landschap dat meer kan dragen. Met gerichte ingrepen zetten we iets in gang dat veel verder reikt, tot stroomop- en stroomafwaarts.Hannelore Vanhoenacker, schepen van Ruimtelijke Ordening
De Tombroekvallei is het resultaat van een nauwe samenwerking tussen Stad Kortrijk, de Provincie West-Vlaanderen en het Regionaal Landschap Leie en Schelde. Binnen deze samenwerking neemt het Regionaal Landschap de rol van projectcoördinator en aanbestedende overheid op. Door expertise te bundelen rond waterbeheer, natuurontwikkeling en landschapsinrichting kan het project integraal worden aangepakt en maximaal inspelen op de uitdagingen rond droogte, wateroverlast en biodiversiteit. In maart 2025 werd al de eerste fase van het project geopend met de nieuwe groenzone en ravotzone.
Na de goedkeuring van het voorontwerp wordt het dossier verder uitgewerkt tot een uitvoeringsontwerp.
Voor de realisatie van de Tombroekvallei is een totaal projectbudget voorzien van € 214.426. Hiervan is € 107.213 gefinancierd via subsidies binnen het programma ‘Levend Water’ van de Vlaamse Milieumaatschappij. Stad Kortrijk, provincie West-Vlaanderen en Regionaal Landschap Leie en Schelde bekostigen de rest van het project.
