Preetjes Molen opnieuw compleet na grondige restauratie
In het najaar van 2025 ging de restauratie van de Preetjes Molen in Heule van start. Deze molen is de enige bewaarde vlaszwingelmolen in Europa. In december 2025 werden het volledige gevlucht en de molenas verwijderd. De voorbije maanden werden die grondig vernieuwd en vandaag zijn ze opnieuw geplaatst.
De afgelopen jaren gebeurden al onderhoudswerken, maar inspecties door Monumentenwacht in 2020 en opnieuw in 2024 maakten duidelijk dat een grondigere restauratie nodig was. Omdat er niet meteen een molenbouwer beschikbaar was om de wieken te vernieuwen, beslisten de molenaars begin 2024 om de molen uit veiligheid stil te leggen.
In oktober 2025 startte aannemer Fréderic Vandekeere met de restauratie van de gevel van het bakstenen teerlingkot. Daarna nam Molenbouw Wieme uit Machelen, specialist in beschermde molens, het project over. In december 2025 werden de wieken en de molenas verwijderd.
Tussen januari en mei 2026 werden alle nieuwe onderdelen in het atelier vervaardigd. De molenas werd intussen al teruggeplaatst en vandaag werd ook het vernieuwde wiekenkruis opnieuw gemonteerd. De komende periode wordt de molen verder technisch afgesteld en uitgebalanceerd. Ook de staak wordt bijgeregeld en rechtgezet. Daarnaast komen er nieuwe kruipalen, een aangepaste bliksembeveiliging, een nieuwe molenaarstrap en krijgen alle nieuwe onderdelen een beschermende afwerking.
Preetjes Molen is één van de Kortrijkse kroonjuwelen in onze stad. En voor een kroonjuweel draag je zorg, dat geef je de glans die het verdient. Na een grondige renovatie staat de molen er weer, fier in het landschap van Heule. De wieken van de molen kunnen opnieuw wind vangen en zijn klaar voor de volgende decennia.
Wout Maddens, schepen van Onroerend Erfgoed
De werken worden afgerond tegen de zomervakantie van 2026. Daarna kan de molen opnieuw veilig en betrouwbaar draaien.
Uniek stuk vlaserfgoed
Preetjes Molen is de enige bewaarde vlaszwingelmolen in Europa. De houten standaardmolen wordt genoemd naar zijn bouwer, Ivo Deprez (†1913) uit Heule. De vlasnijverheid in de streek van Kortrijk specialiseert zich vanaf de jaren 1850 in de bereiding van vlasvezels, klaar om te spinnen. De vereiste bewerkingen zijn: roten, brakelen en zwingelen. Het zwingelen op een Vlaamse stermolen wordt aangedreven met pedalen. In 1866 koppelt Ivo Deprez deze stermolen aan windenergie. Omstreeks 1870 staan er in Heule alleen al 10 zwingelmolens.
De molen werd in 1944 bij Koninklijk Besluit beschermd als monument. Om het voortbestaan te verzekeren kocht Stad Kortrijk de molen in 2016 aan. Texture, museum van vlas en textiel, staat in voor de exploitatie, samen met de Vrienden van Preetjes Molen, die zich al jaren inzetten voor het behoud en de werking.
Doorheen de geschiedenis heeft het gevlucht van de Preetjes Molen verschillende vormen gekend. Op advies van het Agentschap Onroerend Erfgoed wordt nu teruggekeerd naar de situatie rond 1918: met twee zelfzwichtende wieken met jaloeziekleppen op de binnenroede en twee wieken met klassiek hekwerk met zeilen. Zo krijgt de molen opnieuw een silhouet dat historisch herkenbaar is in het Heulse landschap én voldoet aan de huidige veiligheidsnormen.
De totale kostprijs van de restauratie bedraagt 199.772,14 euro (incl. BTW). De stad kan een aanzienlijk deel daarvan recupereren via een erfgoedpremie van het Vlaams Agentschap Onroerend Erfgoed.
Restauratie Hoogmolen Aalbeke gaat van start in 2027
Ook voor de Hoogmolen in Aalbeke, de oudste molen van Kortrijk daterend uit 1771, staat een grondige restauratie op de planning. Het stadsbestuur heeft recent de opdracht voor de totaalrenovatie gegund aan Molenbouw Wieme Roland en Kris, dezelfde gespecialiseerde molenbouwer die nu ook de Preetjes Molen onder handen neemt. De totale kostprijs van deze werken bedraagt 513.920,40 euro (incl. btw), waarvan naar verwachting tot 60% kan worden gesubsidieerd door het Agentschap Onroerend Erfgoed. De werken starten in 2027 en lopen door tot 2028, zodat de molen opnieuw veilig kan functioneren en in ere hersteld wordt.
