Stad Kortrijk start met een grootschalige reinigings- en onderhoudscampagne van haar monumenten en kunstwerken in de publieke ruimte. Met deze aanpak wil de stad haar waardevolle erfgoed niet alleen opnieuw tot zijn recht laten komen, maar ook structureel beschermen tegen de tand des tijds en externe invloeden. Het initiatief kadert in een bredere visie op duurzaam erfgoedbeheer en is goed voor een investering van € 450.000 doorheen de legislatuur.
Stad Kortrijk beschikt over een uitgebreide collectie van ongeveer 155 kunstwerken in de publieke ruimte. Deze collectie omvat monumenten, beelden, fonteinen, installaties en sculpturen verspreid over groot-Kortrijk, gemaakt door professionele kunstenaars in diverse materialen en uit verschillende tijdsperiodes. De kunstwerken zijn niet alleen cultureel en historisch waardevol, ze vormen ook een essentieel onderdeel van het stedelijk geheugen en dragen bij aan het levendig karakter van de stad.
De zorg voor onze monumenten is een gekend pijnpunt. Al vele jaren zijn de verloederde monumenten een doorn in het oog van de Kortrijkzanen. Daar komt nu eindelijk een eind aan. Ik ben heel tevreden dat we eindelijk structureel onderhoud kunnen voorzien. Onze monumenten zijn niet enkel esthetisch belangrijk, maar zijn toegangspoorten tot het verhaal van Kortrijk. Ze dragen onze geschiedenis, vertellen over onze identiteit of zijn plekken van reflectie. Deze verdienen alle zorg.Felix De Clerck, schepen van Cultuur
Door blootstelling aan het weer, dieren en vandalisme zijn deze kunstwerken gevoeliger voor schade dan museale collecties. Recente conditiechecks en meldingen van bezorgde bewoners tonen aan dat dringende onderhoudsmaatregelen noodzakelijk zijn. Daarom ontwikkelde het team Kunst Publieke Ruimte een structureel onderhoudsplan, inclusief een inhaalbeweging voor restauratie.
Er werd een raamovereenkomst afgesloten met een gespecialiseerde onderhoudsfirma (Lapis Arte) om een groot deel van de collectie de komende drie jaar, jaarlijks, structureel te reinigen en kleine herstellingswerken uit te voeren. De meest dringende kunstwerken werden opgenomen op een urgentielijst, met schade zoals barsten, scheuren of verkleuring. Deze werken krijgen voorrang bij toekomstige restauratiecampagnes.
Eén van die dringende werken is het reinigen van het standbeeld ter ere van Koningin Astrid in het gelijknamige park in Kortrijk. Dat de koningin vandaag nog steeds in het hart van vele Kortrijkzanen leeft, blijkt uit de vele bezorgde vragen van burgers over de toestand van het beeld. De geliefde Belgische koningin overleed in augustus 1935 op tragische wijze. In datzelfde jaar bracht de koningin eerder een bezoek aan noodlijdende families in Kortrijk, waarna het park ook haar naam kreeg. Beeldhouwer Alfred Courtens (1889-1967), gekend door zijn beelden van onder meer Leopold II in Oostende, het ruiterstandbeeld van Koning Albert in Brussel en het Peter Benoit monument in Harelbeke, ontwierp het standbeeld en koos ervoor haar uit te beelden in een lang kleed met een bloemenruiker in haar hand op een sobere stenen sokkel.
Lapis Arte, een restauratiebedrijf gespecialiseerd in onderzoek en conservatie van onder meer steen en metaal, staat in voor het reinigen van de beelden. Voor het eenvoudig reinigingswerk werkt Lapis Arte samen met de sociale werkplaats de Poerderie. Deze organisatie is actief in Zuid-West-Vlaanderen en organiseert verschillende diensten zoals kluswerk, groenonderhoud, afvalbeheer, energiebesparing en kinderopvang. Op die manier draagt het project niet alleen bij aan de zorg voor erfgoed, maar versterkt het ook de sociale duurzaamheid door lokale tewerkstelling en inclusieve samenwerking.
De stad Kortrijk zet hiermee een belangrijke stap in het duurzaam bewaren en zichtbaar houden van haar waardevolle kunst in de publieke ruimte. Niet alleen voor het heden, maar ook voor de generaties van morgen. We streven ernaar ieder kunstwerk opnieuw in glorie te herstellen, op een duurzame manier, en zoveel als mogelijk te beschermen tegen allerhande invloeden.